TURİZM VE İNTERNET TEKNOLOJİSİ

Türkiye’nin hızla gelişmekte olan turizm endüstrisinde, herşeyin yerli yerinde olmadığı artık gizlenmiyor. Turizm gemisindeki tüm paydaşların ortak noktası, gelecek kaygısı içinde bir çıkar yol bulmak yönünde. Bu duruma Devlet de dahil olmak üzere, herkes sihirli formüller ve çeşitli ilaçlar üretebilmenin yol ve yordamlarının arayışı içinde. Zira, turist sayısındaki gelişme ve kırılan rekorların getirdiği hareketin, mevcut mekanizmada bereket getirmediği, nihayet yaygın bir şekilde idrak edildi.

 Geliştirilmesine ihtiyaç hissedilen bu teşhis ve tedavi sürecinin çok yavaş ve randımansız geçmesine rağmen, tüm aktörlerin ortak bir görüşe ulaşabilmiş olması bile bir kazanım olarak görülmekte. Bu aşamada, turizmin hastalıklarına ne kadar doğru ve yerinde teşhisler konulabilirse, tedavilerin de o derecede başarı şansına sahip olabileceği malum. Diğer yandan, turizm gibi çok boyutlu bir yapıda, tekdüze reçetelerin yeterli olamayacağı da paralel bir gerçeklik. Ancak, hayati önem taşıyan tanıtma ve pazarlama ile, hızlı gelişim ve değişim süreci içindeki “internet teknolojileri” konularını bu kapsamda bağdaştırarak yorumlamakta büyük yarar var.

 Turizmin Bileşkenleri ve Ticaret

 Turizm çok geniş bir zaman-mekan-ürünler karmaşasını kapsayan, kendine özgü incelikleri olan bir alan. Fakat geniş çapta hizmet ve insan unsuru içeren bu mekanizmada, son kesitte somut bir ürün ve özgün bir ticaret unsuru var. Anılan süreci basitleştirerek; (1) ÜRÜN OLUŞTURMA ve (2) TANITMA-PAZARLAMA-SATIŞ olarak, temelde iki faaliyete indirgeyebiliriz. Türkiye’nin son 25 yılda hızla gelişen turizminde ise, global pazarlara sunulan kapsamlı bir ürün gelişimi kaydedilmesine rağmen, gerekli paralelde bir satış kabiliyetine erişemediğini, rahatlıkla teşhis edebiliriz. Yani, temel sorunlar “eldeki ürünlerin randımanlı satılamaması” üzerinde odaklanmaktadır.

 Bu noktada, söz konusu mekanizmanın Makro (Ülkesel) ve Mikro (İşletmeler) ölçeklerinin altlarını hemen çizmek gerekiyor. Ülkesel tanıtımın Devlet tarafından bütünsel bir şekilde organize edilmesi ve kamu-özel kesim işbirliğini içermesi beklenirken, bu süreçte ciddi eksiklik ve aksaklıklar yaşanmıştır. Hem yeterli ülkesel tanıtım bütçeleri oluşturulamamış, hem de özel kesimin örgütsüzlüğü nedeniyle, sağlıklı bir etkileşim ortamı kurulamamıştır. Beklenen tanıtım bütçelerinin onda bir gibi oranlarda tutulması sonucunda, yeterince yapılamayan ülkesel tanıtım ile yıllar boyunca işletme satışları hedeflenen randıman seviyelerine ulaşamamıştır.

 Bugün artık “kamu ve özel sektör işbirliği” kavramının önemi daha iyi anlaşılmakta olsa da, bu modelin piyasa uygulaması için tutarlı ve sürekli bir uygulama modeli hala getirilememiştir. Yerel Belediyeler ve Valilikler de dahil olarak harcanan tüm çabalar, çok dağınık ve verimsiz konumlarda kalmaktadır. Turizm için ürün olarak çok kritik bir anlam içeren “bölge” (destinasyon) ölçeğinde, yeterli ve tutarlı pazarlama faaliyetleri yerine oturtulamamıştır. Son 10-15 yıllarda devreye girmeye çalışan yerel tanıtma amaçlı sivil toplum kuruluşları, amatörce ve çaresiz gayretler içinde dış fuarlarda bölge pazarlaması yapma gayretleri içindedir. Sonuçta, turizm ticaretinin temel amacı olan “ürünlerin verimli satışı ve yaygın paylaşımı” bir türlü yerli yerine oturtulamamış ütopya halindedir.

 İnternet Teknolojisinin Getirdikleri

 Günümüzde ticaretin yapıştırıcısı olan iletişim ve etkileşim konularını “sihirli değnek” misali çözümleyen internet teknolojileri, birçok tıkanıklıkları çözmekte etkili bir araç olarak devreye girmiştir. Artık arz ve talep unsurları sanal ortamda kolay ve yaygın bir şekilde buluşabilmektedir. Tanıtmadan satışa kadar her türlü pazarlama süreci, internet ortamında rahatça işletilebilmektedir. Türkiye turizmindeki mevcut temel tıkanıklıkların aşılabilmesi de, bu yeni imkanların etkili bir şekilde devreye sokulabilmesine doğrudan bağlıdır. İhtiyaç duyulan birçok özellik, internetin kabiliyetleri ile sağlanabilir durumdadır.

 Ülkesel ve bölgesel tanıtmadan ürün oluşturma işlemlerine kadar, gerekli tüm ticari aktörleri kolayca buluşturan ve kaynaştıran, çok yaygın bir satış ortamı sağlayan internet alemi, aranan ve özlenen Lokman Hekim ilacıdır. Ayrıca, Internet Teknolojilerinin (IT) turizmde kullanımı hiç de yeni bir konu olmayıp, gelişmiş batı piyasalarında 15 yıl gibi uzunca süredir devrededir. IT’nin turizm endüstrisinde birçok şeyi değiştirdiği ve gelişim sürecini sıra dışı bir şekilde hızlandırdığı, kanıtlanmış bir gerçektir. Her şeyden ötede, getirdiği yenilikler ile turizm ticaretinin seyrini, seyahat acentesi ve tur operatörlerinin mevcut çalışma düzenlerini alt-üst etmektedir.

 Daha önceleri, geleneksel bir şekilde paket ürün oluşturarak bunları yıllık ürün katalogları ile piyasaya süren tur operatörleri, son zamanlarda “fiyatsız katalog” veya “sanal katalog” uygulamalarına geçmek üzeredirler. Böylece bir yıl boyunca tek bir fiyata mahküm olmayıp, esnek fiyatlar uygulanabilir ve katalog basımının ağır masrafından kurtulabilir konuma geçilecek. Şimdi internetin getirdiği hız ve kolaylıklar karşısında, çok dar kapsamlı ve genelde hantal kalan tüm geleneksel satış ve dağıtım kanalları ile, burada kullanılan tüm yöntemlerin “sil baştan yenilenme” işlemi, ciddi olarak gündeme yerleşmiştir. Artık günümüzün kuralı “İnternete binerek Üsküdara geçmek” şeklindedir.

 Bir yandan içinde bulundukları deneyim ve hızlanan gelişim sürecini aşma gayreti içinde olan batılı firmalardan yankılar ve diğer yandan internet uzmanlarının devreye sokmak üzere yaptıkları ilave çalışmalar, tümüyle tek bir noktada birleşiyor; “IT tüm iş alemini uçuracaktır ve turizm bu konuda biçilmiş bir kaftandır” şeklindeki bu mesaj ile, tüm turizm aktörlerinin bu yakın gelecekteki değişime hazırlandıkları izlenmektedir. Bu sürecin içinde, üreticiden nihai tüketiciye kolayca ulaşabilecek ürünler ile aracıların azalması ve karların yükselmesi beraberinde, fiyatların düşmesi gibi birçok önemli değişikliklerin kapıya dayandığı söylenebilir. Fakat sonuçta, ürünlerini iyi geliştiren ve tüketiciye doğru sunabilenlerin “kazançlı” çıkacağı, değişime uyum sağlayabilenlerin de öncelikli olacağı muhakkak.

 Güncel gelişmeler karşısında turizm piyasasına sunulabilecek öneriler şöyle;

·         Geleneksel iş yöntemleri IT ile birlikte çok hızlı olarak değişime uğrayacak

·         Turizm ticaretindeki mevcut hantal ve çapraşık yöntemler ortadan kalkacak

·         Satış ve dağıtım kanalları müthiş bir şekilde hızlanacak ve herşey kolaylaşacak

·         Piyasa istihbaratı ve ticari bilgi ile profesyonel hizmetlerin değeri çok artacak

·         Karar verme ve uygulama süreçleri kısalacak ve adeta zaman hızlanacak

·         IT’deki gelişmelerine zihniyet ve uygulama olarak kendimizi hazırlamalıyız

·         Konuyu yakından takip ederek bu sürece en uygun şekilde girmeyi gözetmeliyiz

·         Oyunun değişen kurallarına azami uyum sağlamak için özel gayret göstermeliyiz

·         Bilginin sermayeye ve teknolojinin eski yöntemlere baskın çıkacağını bilmeliyiz.

Kaynak: Turizm Gazetesi (http://www.turizmgazetesi.com/articles/article.aspx?id=41280)